Het eerste project dat we ondersteunen met ons Care Collective Fund is Community Based Environmental Conservation (COBEC) in Kenia. De focus ligt op het herstel van mangroven en het versterken van de klimaatbestendigheid in Mida Creek. Samen met vrouwen, jongeren, lokale natuurbeschermingsgroepen en andere partners werkt COBEC aan het herstel van beschadigde mangrove-ecosystemen.
In het interview spreekt Edward S. Mwamuye, programmadirecteur bij COBEC, over het project en wat COBEC wil bereiken met de steun van het Care Collective Fund.
Gemeenschapsleden die de mangrovenhabitat herstellen in Mida Creek, Kenia.
Waarom is jullie project gestart?
Edward S. Mwamuye: We zijn het project gestart omdat het mangrove-ecosysteem van Mida Creek steeds meer onder druk komt te staan: door de gevolgen van klimaatverandering, illegale houtkap, onvoldoende natuurlijke regeneratie, sedimentatie en de afhankelijkheid van omliggende gemeenschappen van natuurlijke hulpbronnen. Wanneer mangroven afnemen, verliezen de lokale mensen meer dan alleen bomen: ze verliezen belangrijke leefgebieden voor vissen, kustbescherming, biodiversiteit, koolstofopslag en een natuurlijk vangnet tegen de gevolgen van klimaatverandering.
Voor COBEC is het herstel van mangroven daarom veel meer dan alleen een milieumaatregel. Het gaat ook om de veerkracht van de gemeenschappen, om waardigheid en om lokale verantwoordelijkheid. Vrouwen, jongeren, vissers en bijzonder kwetsbare huishoudens worden bijzonder zwaar getroffen door de vernietiging van kustecosystemen. Tegelijkertijd behoren zij tot de belangrijkste beschermers van deze ecosystemen, mits zij de nodige kennis, middelen en mogelijkheden krijgen.
We hebben dit project in het leven geroepen om de gemeenschappen centraal te stellen bij het herstel en beschadigde gebieden te transformeren in levende voorbeelden van herstel en nieuwe hoop.
Wat doen jullie precies ter plaatse en hoe ziet een typische werkdag er voor jullie uit?
Edward S. Mwamuye: Ter plaatse mobiliseren we gemeenschapsleden, identificeren we beschadigde mangrovegebieden, bouwen en beheren we kwekerijen, kweken we zaailingen, planten we mangroven, monitoren we hun ontwikkeling en zorgen we voor de herstelde gebieden. Hierbij oriënteren we ons op de principes van Community-Based Ecological Mangrove Restoration. Dat betekent: we planten niet zomaar zaailingen, maar houden ook rekening met de geschiktheid van de locatie, de hydrologie, de natuurlijke regeneratie, bestaande bedreigingen en de langetermijnbescherming van de gebieden.
In het kader van het project moeten 20.000 mangrovenzaailingen worden gekweekt en geplant en in totaal vijf hectare beschadigde mangrovenhabitat in Mida Creek worden hersteld.
Een typische werkdag begint bijvoorbeeld met het COBEC-team dat gemeenschapsleden ontmoet op een herstellocatie of in een kwekerij. Samen controleren we de zaailingen, bereiden we plantlocaties voor, verzamelen we veldgegevens, markeren we herstellocaties, bespreken we de getijdenomstandigheden en laten we vrouwen- en jeugdgroepen zien hoe ze correct moeten planten en de gebieden moeten onderhouden.
Op sommige dagen staat training centraal, op andere dagen zijn we in het veld om de voortgang te meten, GPS-gegevens te verzamelen, resultaten fotografisch te documenteren of om ons uit te wisselen met lokale leiders, visserij- en bosgebruikersgemeenschappen en overheidsinstanties.
Het werk is concreet, vaak modderig en altijd gemeenschapsgericht. Tegelijkertijd is het ongelooflijk vervullend, want elke geplante zaailing staat voor een gezamenlijke inzet voor de toekomst.
Wat was tot nu toe jullie grootste uitdaging en wat hebben jullie daaruit geleerd?
Edward S. Mwamuye: Een van onze grootste uitdagingen is ervoor te zorgen dat het herstel daadwerkelijk ecologisch effectief is en niet alleen symbolisch van aard. Op veel plaatsen wordt het succes van mangroveprojecten afgemeten aan het aantal geplante zaailingen. Maar alleen het planten garandeert nog geen herstel van het ecosysteem.
Zaailingen kunnen afsterven als de hydrologie is aangetast, de gekozen soorten niet bij de betreffende locatie passen of de nazorg na het planten onvoldoende is. Ons strategisch plan maakt dit duidelijk: het aantal geplante zaailingen alleen zegt niets over het succes van een herstel. Doorslaggevend zijn veelmeer de hydrologie, de geschiktheid van de locatie, de natuurlijke regeneratie, het overlevingspercentage en langetermijnbeheer.
We hebben geleerd dat succesvol herstel geduld, wetenschappelijke kennis en het vertrouwen van de gemeenschappen vereist. Het is belangrijk om lokale kennis te betrekken, locaties zorgvuldig te beoordelen, lokale gemeenschapsstructuren te integreren en ook na het planten continu te observeren.
We hebben bovendien geleerd dat vrouwen en jongeren niet alleen begunstigden zijn. Zij nemen leidinggevende rollen op zich, brengen belangrijke praktijkkennis in, monitoren de ontwikkeling van de gebieden en zijn op lange termijn cruciaal voor hun bescherming.
Wat betekent de steun van het Care Collective Fund concreet voor jullie project?
Edward S. Mwamuye: De steun van het Care Collective Fund stelt ons in staat om onze visie om te zetten in concrete maatregelen ter plaatse in Mida Creek. Concreet helpt de financiering ons bij het opzetten en onderhouden van door de gemeenschap beheerde kwekerijen, het kweken en planten van 20.000 mangrovenzaailingen, het trainen van vrouwen en jongeren, het uitvoeren van monitoringmaatregelen en het beschermen van de herstelde gebieden gedurende de projectperiode.
Deze ondersteuning erkent bovendien de lokale mensen die zich al inzetten voor kustbescherming – vaak met beperkte middelen. Voor de gemeenschap betekent de financiering praktische hulpmiddelen, trainingen, ondersteuning bij de coördinatie ter plaatse en extra motivatie om zich te blijven inzetten voor de bescherming van hun mangrove-ecosysteem.
Het helpt ons om onze vooruitgang meetbaar en zichtbaar te maken, bijvoorbeeld aan de hand van de herstelde gebieden, het overlevingspercentage van de zaailingen, de gemeenschapsbetrokkenheid, het herstel van de biodiversiteit en de vooruitgang op het gebied van klimaatbestendigheid.
De ondersteuning helpt ons bovendien om het project te documenteren als een casestudy die vergelijkbare herstelinitiatieven in andere kustregio's kan inspireren.
Wat willen jullie de komende twaalf maanden bereiken?
Edward S. Mwamuye: De komende twaalf maanden willen we vijf hectare beschadigde mangrovenhabitat in Mida Creek herstellen, 20.000 mangrovenzaailingen planten en verzorgen en een overlevingspercentage van minimaal 80 procent bereiken. Bovendien willen we 100 vrouwen, jongeren en andere gemeenschapsleden trainen op het gebied van mangrovenherstel, klimaatbestendigheid, kwekerijbeheer en ecologische monitoring.
Naast deze concrete doelen hopen we op een grotere lokale verantwoordelijkheid, een groter bewustzijn van de waarde van mangroven, een betere bescherming van de herstelde gebieden en een grotere betrokkenheid van vrouwen en jongeren bij natuurbeschermingswerk en in leidinggevende rollen.
Tegen het einde van het project moet het herstelde gebied zichtbare tekenen van herstel vertonen: een verbeterd overlevingspercentage van de zaailingen, natuurlijke regeneratie, een betere bescherming van de kustlijn en nieuwe leefgebieden voor vissen en andere soorten.
Bovenal willen we dat dit project een levendig voorbeeld wordt van succesvol, door de gemeenschap gedragen mangrovenherstel. Het moet laten zien dat lokale mensen ecosystemen kunnen herstellen en veerkracht kunnen opbouwen voor toekomstige generaties, als je hen vertrouwt, hen voorziet van de nodige middelen en hen ondersteunt.
